Wat is de Stress Fysiologische Aanpak?

De Stress Fysiologische Aanpak (SFA®) is een aanpak gericht op het duurzaam oplossen van stressklachten. SFA® is geen blauwdruk van een methode, maar veel meer een concept en visie van waaruit verschillende interventies ingezet kunnen worden. De inzet van SFA® is daardoor altijd maatwerk en sluit aan op jouw hulpvraag, mate van stressbeleving en het lichaamsbewustzijn dat je al hebt ontwikkeld.

De kern van SFA® is het principe dat stress veroorzaakt wordt door een fysiologische reactie. Deze reactie kun je leren herkennen en ontladen.

Waarom is stress fysiologisch?

Stress is fysiologisch omdat het een lichamelijke reactie van je lichaam is op een lastige situatie of ervaring. Je lijf activeert onder andere het sympathische zenuwstelsel en de HPA-as, waardoor stresshormonen zoals adrenaline en cortisol vrijkomen. Dit zorgt bijvoorbeeld voor een hogere hartslag, een snellere ademhaling en tijdelijk meer energie, zodat je snel kunt reageren op de omstandigheden die de stress bij jou activeren.

Binnen SFA® noemen we de lichamelijke reactie op stress ‘stressfysiologie’. Je zal waarschijnlijk niet snel zeggen: ‘Ik voel helemaal dat er cortisol aangemaakt wordt.’ Je merkt eerder dat je onrust of spanning in je lijf voelt. Misschien tik je met je been, kun je niet ontspannen of krijg je een brok in je keel en kom je niet uit je woorden.

Dat zijn allemaal voorbeelden van stressfysiologie. Stressfysiologie is dus de fysiologische reactie die jij in je lichaam ervaart op het moment dat er stress geactiveerd is.

Wie heeft de Stress Fysiologische Aanpak ontwikkeld?

De Stress Fysiologische Aanpak (SFA®) is ontwikkeld door Esther van Wageningen, stressfysioloog en eigenaar van Rheset. Vanuit haar expertise op het gebied van stress, het brein, gedrag en fysiologie ontwikkelde zij een aanpak die niet alleen kijkt naar gedrag en gedachten, maar juist naar de fysiologische processen die een rol spelen bij het ontstaan en in stand houden van stress.

De basis van de SFA® wordt gevormd door verschillende wetenschappelijke principes rondom de werking van het brein, het zenuwstelsel en de fysiologie van stress. Esther heeft deze inzichten samengebracht tot een praktische aanpak, waarin het ontladen van stressfysiologie centraal staat. De achterliggende theorie is uitgebreid beschreven in haar boeken ‘Dweilen met de kraan dicht’ en ‘Daar ga je met je goede gedrag’.

De ontwikkeling van de SFA® staat daarbij niet stil. Nieuwe wetenschappelijke inzichten en ervaringen uit de praktijk bieden steeds weer aanleiding om de aanpak verder te verfijnen. Esther combineert haar kennis van stressfysiologie, gedrag en het brein met haar jarenlange praktijkervaring. Inmiddels heeft zij honderden SFA®-sessies begeleid binnen Rheset.

Waaruit bestaat de Stress Fysiologische Aanpak?

De SFA® kent verschillende interventies die aansluiten op je hulpvraag en behoefte.

Als je je nog in een oriënterende fase bevindt, kan je behoefte hebben aan kennis en zelfonderzoek. Je kan dan bij Rheset terecht voor verschillende producten, zoals het boek ‘Dweilen met de kraan dicht’ of de kaartenset ‘BewustZijn’.

Daarnaast kun je kiezen voor een oriëntatietraject waarin je jouw stressprofiel samenstelt en aan de slag gaat met twee van je sterkste stressreacties.

Het kan ook zo zijn dat je bij jezelf al af en toe merkt dat je last hebt van stress en niet wilt dat je klachten verergeren. Het preventieve traject ‘Rappe Rheset’ kan dan een goede keuze zijn. In dit traject ga je in vier sessies aan de slag met het ontladen van stressfysiologie. Daarmee voorkom je dat stress zich verder opstapelt en ga je gericht aan de slag met de klachten die je ervaart.

Veel mensen die langdurig stress ervaren, merken pas laat dat er klachten ontstaan. Ze functioneren juist vaak nog goed doordat ze gewend zijn geraakt aan de stress. Tot het moment waarop de effecten te groot zijn en je de signalen niet langer meer kunt negeren.

In dat geval is een oriënterende of preventieve interventie meestal niet meer genoeg. Je kunt dan kiezen voor een langere ‘Rheset Route’, die bestaat uit 6, 8 of 12 SFA®-sessies.

Als je besluit om een traject met SFA® aan te gaan, is de eerste stap altijd een intake. Je brengt dan je klachten in kaart, stelt doelen en kijkt naar je stressbeleving. Op basis daarvan krijg je advies voor een passend traject. Je hoeft dus niet zelf te bepalen welk Rheset Traject geschikt is voor jou.

Wat is het verschil tussen stress verminderen en stressfysiologie ontladen?

Interventies en methodes die gericht zijn op het verminderen van stress slaan vaak de stap van stressfysiologie over. Je krijgt bijvoorbeeld adviezen die gericht zijn op beter slapen, meer ontspanning, het verminderen van taken, meer bewegen of erover praten met iemand die je vertrouwt.

Er is eigenlijk niets mis met deze adviezen, want ze kloppen wel degelijk. En toch slagen ze niet altijd.

Een voorbeeld:
Het is een feit dat je stressniveau zakt als je goed slaapt. Maar als je lijf je in de alarmstand heeft gezet en er stressfysiologie actief is, wordt dit moeilijk. Het effect van de stressfysiologie kan zijn dat je helemaal niet ontspannen in bed ligt en aan het piekeren bent.

Dan heb je weinig aan iemand die je adviseert om goed te slapen. Het is dan nuttiger om aan de slag te gaan met de fysiologie die veroorzaakt dat je niet in slaap valt, niet kunt ontspannen of piekert.

Stress verminderen gaat vaak over het aanpakken van de omstandigheden of klachten die met stress samenhangen, maar daarmee ben je niet automatisch bezig met de stressfysiologie die op dat moment actief is.

Door de stressreactie in je lichaam te leren herkennen en deze vervolgens te ontladen, ga je aan de slag met wat er onder je stressklachten ligt.

Stressfysiologie ontladen is daarmee de basis van SFA® voor het duurzaam oplossen van stressklachten.

Bij welke klachten wordt SFA® bij Rheset ingezet?

Het is voor SFA® niet belangrijk dat je klachten een naam hebben. Het gaat vooral om de manier waarop je stress ervaart en hoe jouw lichaam daarop reageert.

Je kunt denken aan stressklachten in de breedste zin van het woord, zoals:

• vermoeidheid;

• concentratieproblemen;

• onrust;

• spanning;

• onzekerheid;

• het voelen van druk;

• energiegebrek;

• paniek;

• zenuwen;

• moeite met ontspannen.

Ook als je andere klachten hebt, zoals overgangsklachten, kan stress een rol spelen. SFA® kan dan helpen om te onderzoeken hoe jouw stressfysiologie zich uit en welke rol deze speelt in de klachten die je ervaart.

Wil je weten of SFA® bij jou past? Neem dan contact op. We kijken dan samen naar jouw situatie.