Misverstand: stressklachten en overgangsklachten staan los van elkaar

Als vrouwen last hebben van stressklachten én overgangsklachten worden die vaak los van elkaar gezien. Je hebt last van stress óf je zit in de overgang. Als het allebei speelt, dan is dat vaak ‘toeval’ of gewoon pech. Veel vrouwen herkennen dat beeld, want zelfs in alle vormen van hulpverlening worden deze thema’s nog heel vaak los van elkaar bekeken.

Het onderscheid tussen stressklachten en overgangsklachten klopt eigenlijk niet zo goed. Stress en de overgang zijn geen gescheiden werelden, maar hebben een sterke invloed op elkaar. Dat heeft niets te maken met je gedrag of karakter, maar met de biologie in jouw lijf.

Als er iets in je lijf nauw samenwerkt, dan is het wel je stresssysteem met je hormoonhuishouding. Het hormoon oestrogeen heeft normaal gesproken een dempend effect op je stressreacties. Het helpt je lijf om na een moment van spanning weer te ontspannen, maar in de overgang verandert dat. Je oestrogeenniveau daalt en schommelt, waardoor de demping van het hormoon minder betrouwbaar werkt.

Dat blijft natuurlijk niet zonder gevolgen voor je stresssysteem. Het resultaat is dat je sneller en heftiger kan reageren op prikkels. Vaak kon je die prikkels voor de overgang prima hanteren, maar is dat nu moeilijk voor je. Dat heeft echt niks te maken met jouw veerkracht. Je hebt ‘gewoon’ minder energie over, waardoor je prikkelverwerking verstoord raakt. Het lijkt misschien alsof je ‘opeens’ stressgevoeliger bent, maar dat is niet zo. Er gebeurt van alles in je lijf dat aan het veranderen is en dat vraagt energie.

Stress en overgangsklachten staan niet los van elkaar. Sterker nog, als we deze twee issues tegelijkertijd samen oppakken, valt er een wereld te winnen. Want hoe meer stress, hoe meer overgangsklachten, dus hoe minder stress hoe milder de overgang verloopt.

In beide gevallen spelen fysiologische processen dus een grote rol. Doordat een groot deel van onze fysiologie volledig onbewust plaatsvindt, merken we het pas op als er iets mis is. Denk hierbij aan een versnelde hartslag, een ademhaling die stokt of juist zwaarder voelt en/of het bloed wat je bij het minste of geringste naar je hoofd voelt stijgen. Allemaal signalen dat er een disbalans is ontstaan.

Het is niet belangrijk om te achterhalen wat de oorzaak van die disbalans is, maar om de disbalans te herstellen. Doorgaan op de oude voet, kost immers te veel energie. We moeten zorgen voor meer rust en ruimte in het lijf, dus een lagere stressbeleving. Wanneer dat lukt, heb je weer (meer) energie tot je beschikking om regie te pakken over je leven. Het wordt dan eenvoudiger om andere keuzes te maken, patronen en routines te doorbreken die ook ten goede komen in de jaren van de overgang.